Home
Vertalingen
Stukken
Strips
Genealogie
CV
Links
Zoek

de Volkskrant van 06-09-1996, Pagina 23

'Het is toch wel een wonderjongen'

'VAN DYKE PARKS is, zoals ik hem nu zie, een mystieke figuur', begint Jan Erik van Regteren Altena. 'Zijn muziek heeft iets van een droom. Het staat heel erg op zichzelf, er zit ontzettend veel in. Het maakte een enorme indruk op met toen ik het voor het eerst hoorde.'

Van Regteren Altena houdt zich als eerste violist van het Mondriaan Kwartet en lid van het Asko Ensemble vooral bezig met het eigentijdse repertoire. Maar dat verhindert hem niet om van tijd tot tijd eens een uitstapje naar andere muzikale regionen te maken.

Al meer dan twintig jaar draagt hij de grillige, geraffineerde muziek van Van Dyke Parks met zich mee, dus dat hij nu mag samenwerken met de 55-jarige componist, zanger, pianist en producer, is een soort vervulling van een jeugdliefde. Parks, die nog nooit in Nederland optrad, speelt eigen werk, begeleid door een zestienkoppig ensemble, een uitgebreide versie van het Mondriaan Kwartet.

De partituren moeten nog komen, maar Van Regteren Altena onderhoudt al een levendig faxverkeer met Parks: 'Hij legt precies uit wat hij wil - hier: the percussionist should read and have an extemporaneous flair. Ik dacht dat dat met Michael Vatcher wel zou gaan.'

Van Dyke Parks is een perfectionist, maar ook een man van de praktijk. Hij is vooral bekend geworden door zijn samenwerking met de Beach Boys, maar is in de popmuziek eigenlijk een vreemde eend in de bijt. Met wat in het angelsaksische taalgebied rock wordt genoemd heeft zijn werk niets uit te staan, eerder met folk of ballroom-music. Al op zijn eerste plaat, Song Cycle uit 1968, hebben de vreemde, verwaaiende nummers een orkestrale verfijning. Tinkelende klavecimbelachtige geluiden, toefjes pizzicato, harp en mandoline en verglijdende violen bepalen de sfeer.

'Het is me een raadsel hoe hij dat op zijn 26ste voor elkaar kreeg', vindt Van Regteren Altena. 'Het is een beetje sophisticated, maar wat hij daar allemaal uitspookt, de registers die hij opentrekt - het is toch wel een wonderjongen.

'Voor mij is Discover America nog altijd een van zijn leukste platen, omdat hij daar veel met Caribische en Mexicaanse muziek werkt. Dat iemand op die manier met die volksmuziek bezig is spreekt me erg aan. Misschien is dat wel een van de redenen dat zijn muziek niet zo bekend is geworden. In Amerika hoort de Spaanstalige muziek, of eigenlijk alles wat Mexico en Zuid-Amerika te maken heeft, er niet echt bij. Wat dat betreft zijn Amerikanen toch nog ontzettend racistisch.'

Dat Van Regteren Altena bij het Van Dyke Parks-concert betrokken is geraakt vloeit eigenlijk voort uit een verwant project dat hij aan het voorbereiden is: een programma met Beach Boys-bewerkingen, waaraan ook de groepen van Jacques Palinckx, Gene Carl en Michael Moore zullen deelnemen.

'Het worden echt bewerkingen, we gaan het niet zomaar naspelen. Bovendien zijn die stemmen niet te imiteren, daar gaan we onze vingers niet aan branden. Maar Brian Wilson, de eerste man van de Beach Boys, heeft altijd benadrukt dat hij juist de instrumentatie heel wezenlijk vond. Aan het eind van de jaren zestig was Wilson heel inventief. Toen is hij ook tegen Van Dyke Parks aangelopen.'

Op 26 september gaat in Den Haag de multidisciplinaire theaterproductie Brian Wilson in premiére. Ook hierin heeft Van Regteren Altena een aandeel. 'Het is verbazingwekkend dat Wilson nog steeds leeft', vindt hij. 'Hij heeft pas nog samen met Van Dyke Parks een nieuwe cd gemaakt. Heel frisse, vitale muziek.'

Hij pakt een plaat van de half onder cd's en lp's bedolven piano - de kamer getuigt van een uitputtende Beach Boys-research - en legt hem op de draaitafel: een vroege take van Heroes and Villains, vol vreemde uitstapjes, chromatisch verzakkende piano-tussenwerpsels en tempo-wisselingen.

'Dat is nou echt de hand van Van Dyke Parks. Associatief, flarden, niet echt iets met een kop en een staart. Ongrijpbaar, je zit met je oren wagenwijd open. . . wat krijgen we nóu? Ik ben heel nieuwsgierig waar hij nu mee aan komt zetten.'


© Frits van der Waa 2006